SCENARIUSZ LEKCJI
HISTORII I JĘZYKA POLSKIEGO
W KLASIE III GIMNAZJUM


Prowadzące:
nauczyciel historii - mgr Kamila Machowicz
nauczyciel języka polskiego - mgr Anna Matuszewska

Klasa: III i

Czas trwania: 45 min

Termin: 16.04.2003r.

Temat: Obraz wojny i okupacji na ziemiach polskich w historii i literaturze XX wieku - lekcja utrwalająca

Cele lekcji:

Cel ogólny:


Cele operacyjne:


Forma pracy: zbiorowa

Metoda pracy: Praca w grupach, rozmowa nauczająca, praca z mapą historyczną, praca z tekstem popularnonaukowym, praca z tekstem literackim.

Środki dydaktyczne: Podręcznik historii i literatury do klasy III gimnazjum, mapa ścienna: "Polska w czasie II wojny światowej" i mapka IV rozbiór Polski wykonana przez uczniów; "Ludzie Hitlera" G. Knoppa, "Oświęcim - przewodnik po muzeum", "Lista Katyńska","Ilustrowana historia świata" J. M. Robertsa, materiały historyczne z Internetu, gazetka ścienna przedstawiająca sceny walki; rekwizyty: warkoczyk, jabłko, koniak, książka, naszyjnik, wystawa książek związanych z II wojną światową m.in. "Niemcy", "Kamienie na szaniec", "Medaliony", "Szkice spod Monte Cassino, "Pamiętnik z powstania warszawskiego".

 

 

Przebieg zajęć

Fazy lekcjiCzasCzynności nauczycielaCzynności uczniówUwagi
Wstępna 5 min
  1. Sprawy organizacyjne:
    • powitanie
    • sprawdzenie obecności
  2. Przedstawienie celu lekcji (głównego)
 Podział klasy na 4 grupy, wybór lidera n-l j. polskiego
Główna 10 min








20 min
  1. Podanie tematu lekcji
  2. Przypomnienie pojęć historycznych: okupacja, eksterminacja, obóz zagłady, łagier, deportacje, łapanki, NKWD, sowietyzacja.
  3. Przypomnienie informacji związanych z tzw. IV rozbiorem Polski.




  4. Rozdzielenie przez nauczyciela poszczególnym grupom zagadnień historycznych i literackich. Wyjaśnienie sposobu prezentacji.


  5. Ocena wypowiedzi uczniów oraz ocena dla grupy.
  1. Zapis tematu do zeszytu.
  2. Uczniowie odpowiadają na zadawane przez nauczyciela pytania, przytaczając odpowiednie przykłady.
  3. Uczniowie objaśniają fakty historyczne, prezentując mapkę wykonaną w TI.



  4. Praca w grupach nad zagadnieniami.




  5. Przedstawienie materiału faktograficznego i literackiego przez poszczególne grupy.
n-l j. polskiego






n-l j. polskiego
i n-l historii


n-l j. polskiego
i n-l historii
Końcowa 10 min
  1. Polecenie sformułowania wniosków metodą "burzy mózgów
  2. Polecenie wykonania zadania domowego
  1. Wykonanie polecenia na tablicy i w zeszytach (równoczesne).
  2. Zapisanie zadania domowego: do wniosków z lekcji dopisz własne przemyślenia związane z tematem lekcji
n-l j. polskiego;

 

 

 

Załączniki:


Zadania dla poszczególnych grup

Grupa I

  1. Jakie były cele polityki Niemiec na okupowanych ziemiach polskich?
  2. Wymień metody walki z okupantem (3) przedstawione w "Kamieniach na szaniec".
  3. Z jakiego utworu pochodzi następujący fragment: "Jak pan myśli: czy wolno narażać człowieka dla ratowania innego człowieka? Wolno, a czasem nawet trzeba".
  4. Podany rekwizyt (jabłko) przyporządkuj do utworu, podaj nazwisko autora.

Grupa II

  1. Zamierzenia ZSRR w stosunku do zajętych terenów państwa polskiego - Kresów Wschodnich
  2. W formie plastycznej ukaż metody walki Szarych Szeregów w "Kamieniach na szaniec".
  3. Z jakiego utworu pochodzi następujšcy fragment: "Uwaga, uwaga! Przeszedł koma trzy. Ktoś biegnie po schodach".
  4. Podany rekwizyt (naszyjnik) przyporządkuj do utworu, podaj nazwisko autora.

Grupa III

  1. Formy eksterminacji Polaków pod okupacją niemiecką. Podaj tytuł (1) utworu.
  2. Zarecytuj przynajmniej jedną zwrotkę dowolnego utworu związanego z wojną.
  3. Z jakiego utworu pochodzi następujący fragment: "I wyszedłeś, jasny synku, z czarną bronią w noc, i poczułeś, jak cię jeży w dźwięku minut - zło".
  4. Podany rekwizyt (książka) przyporządkuj do utworu, podaj nazwisko autora.

Grupa IV

  1. Formy eksterminacji Polaków pod okupacją radziecką. Podaj tytuł (1) utworu.
  2. Z jakiego utworu pochodzi następujący fragment: "- Postojtie - powtórzył jeszcze raz. Zatrzymali się sołdaty i na krok od jeńca odstąpili".
  3. Podany rekwizyt (warkoczyk) przyporządkuj do utworu, podaj nazwisko autora.

Przykładowe wnioski

  1. Zagłada każdego narodu zasługuje na potępienie.
  2. Nie istnieją narody "lepsze" i "gorsze".
  3. Eksterminacja Polaków w okresie okupacji nie ma precedensu w historii dziejów ludzkich

  4. Mapka historyczna przedstawiająca tzw. IV rozbiór Polski wykonana przez uczniów (do wklejenia w zeszycie)


    Diagram literacki (do wklejenia w zeszycie).
    (Połącz tytuły z nazwiskami twórców)


    1. "Warkoczyk"
    2. "Kamienie na szaniec"
    3. "Niemcy"
    4. "Charosza twarz"
    5. "Elegia o chłopcu polskim"
    6. "17 września"
  5. A. Kalinin
  6. L. Kruczkowski
  7. T. Różewicz
  8. K. K. Baczyński
  9. A. Kamiński
  10. Z. Herbert